Cepler küçük bir ayrıntı gibi görünebilir, ancak tarihleri toplumsal cinsiyet eşitsizliği hakkında çok şey söyler.
1600’lü yıllarda hem erkekler hem de kadınlar kıyafetlerinin altına bağlanan keseler takarlardı. Ancak aynı yüzyılın sonlarına doğru erkeklerin kıyafetlerinin içine cepler dikilmeye başladı. Kadınların kıyafetlerineyse dikilmedi.
Cepler maceranın ve bağımsızlığın sembolü haline geldi; çakılar, saatler ve hatta küçük tabancalar gibi eşyalar erkeklerin taşıması için üretildi. Yararlı eşyaları yanında taşıyabilmek akıllı ve güçlü bir davranış olarak görülüyordu; ancak bu sadece erkekler için geçerliydi.
1600’lü ve 1700’lü yıllarda kıyafetlerinin altına kese bağlayan kadınlar sıklıkla alay konusu olurdu. Bazıları bu keseleri kadın vücudunun belirli bölgelerine benzetir ya da bu konuda şakalar yapardı. Bir kadın çok fazla eşya taşırsa, özellikle de sosyal sınıfına bağlı olarak bu durum şüpheli ya da uygunsuz bulunurdu.
18. yüzyılda kadınlar hâlâ geniş eteklerin altına gizlenmiş cepler kullanıyordu. Kadınlara sunulan seçenekler ise kıyafetin içine değil üstüne dikilen ya da bağlanan, kullanışsızlığıyla öne çıkan keselerdi. İngiliz sanatçı Arthur Devis, 18. yüzyılda yaptığı “Portrait of a Lady” adlı eserinde bunun bir örneğini resmetmiştir.
19. yüzyılda moda değişti; elbiseler daha dar hale geldi ve gizli ceplere yer kalmadı. Kadınlar küçük el çantaları taşımak zorunda kaldı; bu çantalar güzel görünse de kullanışlı değildi.
20. yüzyılda, birinci ve ikinci dünya savaşı sırasında kadınlar gerçek cepleri olan iş kıyafetleri giyerdi. Ancak savaşların ardından kadın kıyafetleri yeniden süs amaçlı hale geldi ve kullanışlı cepler büyük ölçüde ortadan kayboldu.
Günümüzde birçok kadın kıyafetinde hâlâ sahte ya da minik cepler bulunuyor. Erkeklere işlevsellik sağlanırken kadınların payına düşen sadece moda oluyor. Rhode Island Tasarım Okulu’nda giysi tasarımı dersleri veren öğretim üyesi Carlson’a göre moda sektörü “kadınların el çantası taşıyacağını varsayıyor ve fazladan emek ve maliyet harcamak istemiyor.”
Bu sadece kıyafetlerle değil, özgürlük ve güçle ilgili bir durum. Cepler bağımsızlık sağlar. Kadınların bu kadar uzun süre ceplerden mahrum bırakılmış olması, ihtiyaçlarının ne kadar göz ardı edildiğini gösteriyor. Bu, büyük bir mesaj içeren küçük bir ayrıntı: Giyim gibi basit bir şeyde bile toplumsal cinsiyet eşitsizliği mevcut.
Bu içerik 1 Mayıs 2026 tarihinde My Voice My Choice Instagram hesabında yayımlandı.
Çeviri: Mısra Şahin
Yayına hazırlayan: Bawer
