Mayıs 2025’te 10. Yargı Paketi ve Ekim 2024’te 11. Yargı Paketiyle getirilmesi planlanan LGBTİ+ karşıtı düzenlemeler ile suça sürüklenen çocuklara verilecek cezaların artırılmasına dair değişiklikler, kamuoyundaki yoğun tepkiler sonucu paketlerden çıkarılmıştı. Geçtiğimiz hafta basına yansıyan bilgilere göre, Adalet Bakanlığı’nın hazırladığı 12. Yargı Paketi taslağında LGBTİ+’lar ve çocuklara dair düzenlemeler yeniden yer alacak. Ayrıca bu pakette sosyal medya kullanımı için kimlik doğrulama ve Anayasa Mahkemesi’nin yoksulluk nafakasını sınırlandıran iptal kararının ardından boşanma ve nafakaya dair de düzenlemeler olacak.
Milyonların hayatını, haklarını, varlığını etkileyen düzenlemelerin “yargı reformu” başlığı altında torba kanun sistematiğiyle ve basına sızdırılan metinlerle geçirilmeye çalışılması, demokratik katılımın ne ölçüde engellendiğini bir kez daha ortaya koyuyor. 12. Yargı Paketi, başta kadınların, LGBTİ+’ların ve çocukların haklarını hedef alırken, tüm toplum üzerindeki dijital gözetleme baskısını kurumsallaştırıyor. 19 ayrı yasada değişiklik öngördüğü belirtilen taslak önerisine erişimimiz olmasa da, basına yansıyan bilgilere göre aşağıdaki düzenlemeler temel hak ve özgürlükleri tehdit ediyor:
Suça sürüklenen çocuklar bakımından caydırıcılığı hedefleyen düzenlemeler ağırlaştırılıyor. Bazı suçlara verilen cezaların üst sınırı artırılıyor; ceza indirimleri düşürülüyor; koşullu salıverilme zorlaştırılıyor. Çocukların suça sürüklenmesinin ardındaki toplumsal ve ekonomik sebepleri dönüştürmeyi amaçlayan koruma ve destekleme mekanizmaları ve çocuk dostu politikalar yerine çocukları güvenlikleştiren bu düzenlemeler, çocuğun üstün yararı ilkesini ihlal ediyor.
LGBTİ+’ların kimliği ve ifade ile örgütlenme özgürlüğü, “doğuştan gelen biyolojik cinsiyete ve genel ahlaka aykırılık” gibi kavramlarla kriminalize ediliyor. Cinsiyet uyum sürecine başlama yaşı 25’e çıkarılırken, çocuk sahibi olan transların sürece başlamasına izin verilmiyor; daha önce Anayasa Mahkemesi’nin iptal ettiği “üreme yeteneğinden yoksun olma” hükmü uyum süreci için ön şarta dönüştürülüyor; sürecin sağlık kurumları nezdindeki şartları zorlaştırılıyor. Bu şekilde transların yaşam ve sağlık hakları ve bedensel bütünlüğü tehdit ediliyor.
Kadınların kazanılmış nafaka hakkını hedef alan Anayasa Mahkemesi kararının hemen ardından, yoksulluk nafakasına süre sınırı getiriliyor. Kadın yoksulluğunun giderek artması ve açlık sınırının çok altındaki yoksulluk nafakalarının çoğunun tahsil dahi edilememesi gibi hakikatleri inkar eden bu düzenlemeler, kadınların kendi hayatları üzerinde karar vermelerini engelliyor. Ekonomik baskılarla kadınların boşanma ve ev içi şiddetten korunma gibi haklarına erişimi kısıtlanıyor.
Türkiye’deki herkes için sosyal medyaya erişimde kimlik doğrulama zorunluluğu getiriliyor. Dijital gözetleme ve fişlemeyi yasallaştıran bu düzenlemeler, sosyal medyaya anonim olarak erişmeyi imkansız kılarken, ifade özgürlüğü ihlallerinin zaten yoğun yaşandığı Türkiye’de herkesi hedef haline getiriyor. Bu düzenleme ile ifade özgürlüğüne yönelik sürekli ihlallerin yarattığı caydırıcı etkinin ağırlaşması bekleniyor. Böylece yalnızca tekil sosyal medya kullanıcıları değil, tüm toplum üzerinde demokratik tartışmayı, eleştiriyi ve ifadeyi bastıran bir etki söz konusu.
11. Yargı Paketi basına sızdığında, 31 Ekim 2025’te 192 sivil toplum ve insan hakları örgütü olarak LGBTİ+’ları hedef alan bu yasa değişikliğine karşı çıktığımızı ifade etmiştik. Aynı ayrımcı maddelerin başka bir düzenlemeyle getirileceği duyulduktan sonra, 24 Şubat 2026’da da 165 örgüt olarak yaptığımız ortak açıklamada, insan onuruna yaraşır, özgür ve güvenli bir hayatın herkesin hakkı olduğunu vurgulayarak mücadele kararlılığımızı sürdürmüştük. Bugün, hayatlarımızı kuşatma altına almaya çalışan 12. Yargı Paketine karşı daha da kalabalık olmak için tüm sivil toplum ve insan hakları örgütlerini bu düzenlemelere karşı birlikte ses çıkarmaya çağırıyoruz. Yaşamlarımızı, haklarımızı, insan hakları ve eşitlik mücadelemizi savundukça, sürekli bir tehdit olarak önümüze getirilen ve giderek ağırlaşan yasal düzenlemeleri engelleyebileceğimizi, geçmiş deneyimlerden biliyoruz.
Bizler, aşağıda imzası bulunan sivil toplum ve insan hakları örgütleri olarak, temel hak ve özgürlüklerimizi tehdit eden bu düzenlemelere karşı olduğumuzu yineliyoruz. Ayrımcılık ve şiddetten uzak, onurlu bir yaşam sürmek çocukların, LGBTİ+’ların, kadınların, hepimizin temel hakkı.
Tüm milletvekillerini, toplumun tamamını ve özelde de LGBTİ+’ları, kadınları ve çocukları tehdit eden yasal değişiklikler yapmamaya ve Türkiye’nin ifade özgürlüğü ile eşitlik ve ayrımcılık yasağını güvence altına alan anayasası ile uluslararası insan hakları yükümlülükleri uyarınca hareket etmeyi kamuoyuna taahhüt etmeye çağırıyoruz. Bu ve benzeri tekliflerin resmen oylamaya sunulması halinde, tüm milletvekillerini bunları kararlılıkla reddetmeye çağırıyoruz.
İmzacı örgütler olarak, insan onuruna yaraşır bir yaşamı herkes için savunmaya kararlıyız. 12. Yargı Paketi’ne karşı ve yan yanayız, birlikte güçlüyüz!
İmzacı kurumlar:
10 Ekim Barış Derneği, 17 Mayıs Derneği, 2017 Bodrum Yurttaş İnisiyatifi, 20 Kasım Nefret Suçlarıyla Mücadele Derneği, 29 Ekim Kadınları Derneği, 3H Hareketi, 40+ Lubunya, Adil Yargılanma Hakkına Erişim Derneği (AYHED), AĞ-DA Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Dayanışma Ağı, Anadolu LGBTİ+, Anka Üreten Kadın Derneği, Ankara Dayanışma Akademisi (ADA), Ankara Gökkuşağı Aileleri Derneği (GALADER), Ankara Pride, Ankara Vartolular Derneği, Antalya Barosu Kadın Hakları ve Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Kurulu, Antalya Biz LGBTİ+ İnisiyatifi, Antalya Kadın Danışma Merkezi ve Dayanışma Derneği, Antikapitalist Öğrenciler, Anlatı Gücü İttifakı, Aralık Feminist Kolektif, Aramızda Toplumsal Cinsiyet Araştırmaları Derneği, Arya’ya Ne Oldu İnisiyatifi, Aydın LGBTİ+ Dayanışması, Avrupa Kadın Lobisi Türkiye Koordinasyonu (AKL Türkiye), Barış için Kültürel Araştırmalar Derneği (BAKAD), Barış İçin LGBTİ+ İnisiyatifi (bil+), Barışa İhtiyacım Var Kadın İnisiyatifi, Barış için Toplumsal Çalışmalar (BATOÇA), BİRARADA Bilim, Sanat Araştırma ve Dayanışma Derneği, Biz Topluluğu, Bodrum Kadın Dayanışma Derneği, Bodrum Kadın Platformu, BULGBTIA, BurHak – Burak Özgüner Hayvan Hakları Çalışma Merkezi, Bursa Kadın Platformu, CEİD, Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği (CİSST), Cinsel Şiddetle Mücadele Derneği, Cinsiyet Eşitliği Politikaları Derneği, Civil Rights Defenders, Çağdaş Hukukçular Derneği Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları Komisyonu, Çağdaş Hukukçular Derneği İzmir Şubesi, Çanakkale Feminist Forum, Çanakkale Kadın Platformu, Çanakkale Kadın El Emeğini Değerlendirme Derneği Kadın Danışma Merkezi, Çanakkale Pride, Çankaya Kızları, Çocuk Hakları Savunucuları Ağı, Çukurova Ekoloji Hafıza Derneği (Çukuravo), CİSÜ Platformu, Datça Kadın Platformu, DAÜ Kuir Dayanışma Kulübü, Dayanışma-Datça, Demeter Eşitlikçi Kadınlar Derneği, Demokrasi İçin Birlik (DİB), Demos Araştırma Kolektifi, Denizli Radyan Kuir Feminist Kolektif, Direnişin Renkleri, DİSK Basın-İş Sendikası, Diyarbakır Barosu Kadın Hakları Merkezi, Diyarbakır Barosu LGBTİ+ Hakları Komisyonu, Dünya Evimiz, Eğitim Sen Ankara 5 No’lu Üniversiteler Şubesi, Eğitim Sen İstanbul 6 No’lu Üniversiteler Şubesi Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Akademik Özgürlük Komisyonu, Eğitim Sen İstanbul 6 No’lu Üniversiteler Şube Kadın Meclisi, Ekmek ve Gül, Emek ve Adalet Platformu, Engelli Hayvanları Koruma ve Hayvan Hakları Derneği, Engelsiz Erişim, Enternasyonel Dayanışma, Eskişehir Okulu, Eskişehir Onur Haftası Komitesi, Eskişehir Barosu Ayrımcılıkla Mücadele Komisyonu, Eşit Haklar için İzleme Derneği, Eşit Yaşam Derneği, Eşitlik Politikaları Derneği, Eşitlik için Eğitimciler, Etkin Savunuculuk Projesi, Evrensel Normlara Uyum Gözlemcileri Platformu, Feminist Bellek, Feminist Direnç, Feminist Fon İnisiyatifi, Fethiye Kadın Platformu, FİSA Çocuk Hakları Merkezi, Foça Barış Kadınları, Futboldan Hiç Anlamam, Galatasaray Üniversitesi Kuir Çalışmalar Kulübü (LionQueer), Genç LGBTİ+ Derneği, Günebakan Kadın Derneği, Hakikat Adalet Hafıza Merkezi, Halkevci Kadınlar, Halkların Köprüsü Derneği, Hatay Kadın Dayanışması, Havle Kadın Derneği, Hayvan Yaşam Özgürlük İnisiyatifi, HEVİ LGBTİ+ Derneği, Hormon Hakkım Kolektifi, IPS İletişim Vakfı, İklim Adaleti Koalisyonu, İklim Öncüleri, İmece Dostluk Dayanışma Derneği (İmece-Der), İnsan Hakları Gündemi Derneği (İHGD), İnsan Hakları Derneği (İHD), İHD Ankara Şubesi, İHD Ankara Şube LGBTİ+ Komisyonu, İHD Çanakkale Şubesi, İHD Çanakkale Şubesi LGBTİ+ Komisyonu, İHD İstanbul LGBTİ+ Komisyonu, İHD Merkezi Kadın Komisyonu, İHD Merkezi LGBTİ+ Komisyonu, İnsan Hakları Okulu Derneği, İnter Dayanışma, İstanbul LGBTİ+ Onur Haftası, İstanbul Trans Onur Haftası, İzmir Feminist Kolektif, İzmir Yaşam Hakkı Savunucuları, Ka.der Ankara, Kadın Dayanışma Vakfı, Kadın Dayanışması, Kadınlar Birlikte Güçlü, Kadınların Kurtuluşu, Kadın İşçi Dayanışma Derneği, Kadının İnsan Hakları Derneği, Kadın Kültür Sanat Edebiyat Derneği (KASED), Kadın Savunması, Kadına Özgürlük ve Eşitlik Derneği (KÖVED), Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK), Kaos GL Derneği, Kapsama Alanı, Katre Kadın Dayanışması/Erzincan, Kent Politikaları Derneği, Kepez Özgür Kadın Dayanışma, Keskesor Amed LGBTİ+ Oluşumu, Keskesor Wan LGBTİ+ Oluşumu, Kırkyama Kadın Dayanışması, Kırmızı Şemsiye Cinsel Sağlık ve İnsan Hakları Derneği, Kocaeli Dayanışma Akademisi (KODA), Koza Kadın Derneği, Kuir Kozgun, Kuir Mahzen, Kuşadası Feminist Kolektif, Kuşadası Renkli Güvercin LGBTİ+ İnisiyatifi, Lambdaistanbul LGBTİ+ Dayanışma Derneği, Lavender LGBTIQ+, LGBTİ+ Yoksulluk Çalışma Grubu, LİSTAG (LGBTİ+ Aileleri ve Yakınları Derneği), Lotus Kadın Dayanışma ve Yaşam Derneği, Maqfa UK, Marmaris Kadın Dayanışma, Marmaris Müzik Emekçileri Dayanışma Derneği, MEF LGBTQIA+ ve Cinsiyet Eşitliği Kulübü, Mersin LGBT 7 Renk Derneği, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi LGBTİQ+ Topluluğu Kuir Baykuş, Mimoza Kadın Derneği, MLSA, Mor Sarmaşık, Muamma LGBTİ+ Derneği, MUÇEP (Muğla Çevre Platformu), Muğla Emek Benim Kadın Derneği, Murat Çekiç Derneği, muzır neşriyat (muzir.org), Mülkiyeliler Birliği, Nilüfer Kent Konseyi Kadın Meclisi, Ölüye Saygı ve Adalet İnisiyatifi, Özgür Renkler, Özgür Genç Kadın, Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD), ÖHD Kadın Komisyonu, Patikara Hayvan Koruma ve Hayvanlara Acil Müdahale Derneği, Pembe Hayat Derneği, Pembe Yaka İnisiyatifi, Polen Ekoloji Kolektifi, Politeknik, Pozitif Dayanışma, Pozitif Alan, Punto24 Bağımsız Gazetecilik Derneği (P24), Rosa Kadın Derneği, Eşitlik İçin Sosyal Hizmet Uzmanları, Sara Kolektif, Seyri Sokak, Sine-Sen, Sivil Toplum Geliştirme Merkezi (STGM), Sol Feminist Hareket Çanakkale, Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği (SHUDER), Sosyal Politika Cinsiyet Kimliği ve Cinsel Yönelim Çalışmaları Derneği (SPoD), Sosyalist Kadın Hareketi İzmir, Sosyalist Kadın Meclisleri (SKM), Sportif Lezbon, Şanlıurfa Yaşamevi Kadın Dayanışma Derneği, Şiddetsizlik Merkezi, Tarlabaşı Toplumunu Destekleme Derneği (TTM), TaüQueer, Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) Kadın ve LGBTİ+ Komisyonu, Toplum ve Hukuk Araştırmaları Vakfı, Toplum ve Ütopya, Toplumsal Cinsiyet ve Hukuk Çalışmaları Derneği (TOCH) Adana, Toplumsal Dayanışma için Psikologlar Derneği (TODAP), Türk Tabipleri Birliği (TTB) Kadın Hekimlik ve Kadın Sağlığı Kolu, Türk Tabipleri Birliği (TTB) İnsan Hakları Kolu, Türkiye Çocuklara Yeniden Özgürlük Vakfı, Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV), Türkiye İnsan Hakları Davalarına Destek Projesi, ÜniKuir Derneği, Velvele, Vicdani Ret İzleme, Yaşam Bellek Özgürlük Derneği, Yaşatacağız Platformu, Yeditepe Üniversiteliler LGBTQIA+ Topluluğu (7TEPE7RENK), Yeni Demokrat Kadın, Yüksekova Kadın Derneği.
Fotoğraf: Dilara Açıkgöz / csgorselarsiv.org
