M.S. 218-222 yılları arasında Roma İmparatoru olan Elagabalus hem erkekler hem de kadınlarla evlenir, vücut kıllarını alır, makyaj yapar, peruk takar ve sık sık cinsiyet uyum ameliyatı olmak istediğinden bahsedermiş.
Roma tarihi üzerine yürüttüğü çalışmalarla tanınan ünlü tarihçi Cassius Dio, imparatorun “Bana lord demeyin çünkü ben bir leydiyim” dediğini söyler. Yine Dio’ya göre, birçok kadınla evlenen ve ayrılan Elagabalus “en istikrarlı ilişkisini” Hierocles adında sarışın bir köle ile yaşamıştır. Birçok tarihçi bu Karyalı araba sürücüsünden “Elagabalus’un kocası” olarak söz eder.
“Hierocles’in metresi, karısı ve kraliçesi olarak çağrılmaktan zevk alan” biri olarak tanımlanan Elagabalus’un çok sayıda kaynakta Roma İmparatorluğu’ndaki doktorların en az yarısına, kendisini kadın cinsel organıyla donatabilecek birini sorduğu yazar.
Çağdaşları ve ardılları tarafından “abartılarıyla tanınan” biri olarak tarif edilen Elagabalus, “tuhaflıklarıyla”, çürüme ve bağnazlığıyla ünlenmiş ve bu kötü şöhreti nedeniyle Hristiyan tarihçiler tarafından en çok sövülen Roma imparatoru ünvanını almıştır.
19. yüzyılın sonlarından itibaren “Dekadan hareket” kahramanına dönüşmüştür. Günümüz tarihçileri arasında onu “kuir bir cinsiyet ikonu” olarak adlandıranların sayısı artmakta.
Birleşik Krallık’taki North Hertfordshire Müzesi de bu fikre katılan kurumlardan biri. Roma imparatorunun trans kadın kimliğini tanıyan müze, 2023 yılından beri Elagabalus’la ilgili “she/her” zamirlerini kullanıyor.
North Herts Müze Kurulu İşletme ve Sanat Sorumlusu Keith Hoskins bu kararı şöyle açıklıyor:
“Günümüzdeki kişiler için olduğu gibi, tarihi figürler için de zamir seçimine özen göstermeye çalışıyoruz; bu, nezaket ve saygı gereğidir. Elagabalus’un kendini kadın olarak tanımladığını ve kendisi için hangi zamirlerin kullanılacağını açıkça ifade ettiğini biliyoruz. Bu da bize zamirlerin yeni bir kavram olmadığını gösteriyor.”
- Bu metin non-binary içerik üreticisi Sarah Kate Smigiel’in Instagram hesabında paylaştığı içerik esas alarak yazıldı; BBC ve tarihçi Richard Green’in şu makalesinden faydalanarak genişletildi. Çeviri: Mısra Şahin, editör: Bawer
